Trưa ngày 18-5, chúng tôi đến trường THPT Nguyễn An Ninh (đường Trần Nhân Tôn, Q.10, TP.HCM) đúng thời điểm tan trường. Trong tích tắc, các quán cà phê dọc chung cư Ngô Gia Tự (lô M) cạnh trường đã không còn một chỗ trống. Ở quán nước dưới dốc cầu thang lô M, gần chục nam sinh vừa bước vào, món  đầu tiên được các học sinh này gọi là… thuốc lá. Thuốc cháy đỏ rực, khói bay nghi ngút. Để tiết kiệm với túi tiền không lớn của học sinh, các nam sinh này còn chuyền nhau chung một điếu thuốc và thay nhau phì phèo

Học sinh trường THPT Nguyễn An Ninh hút thuốc tại quán cà phê gần trường

Chủ quán cho biết, học sinh ở đây ngày nào cũng hút thuốc. Có khi mỗi ngày, chủ quán này bán vài chục gói thuốc, trong đó đối tượng mua chính là học sinh. Một nữ sinh của trường THPT Nguyễn An Ninh nói: “Ban đầu em thấy các bạn hút thuốc thì bỡ ngỡ, nhưng giờ nó trở nên bình thường vì đó là những hình ảnh ngày nào cũng diễn ra”.

Có mặt tại trường THPT Nguyễn Chí Thanh (đường  Hoàng Hoa Thám, Q.Tân Bình, TP.HCM) trước giờ vào học buổi chiều. Bên cạnh trường có một quán cà phê để vài chiếc bàn ghế. Khi chúng tôi đến nơi, ba nam sinh mặt non choẹt đã ngồi từ trước, đang ngồi uống trà đá và hút thuốc. Một nam sinh còn mặc áo trắng, đeo bảng tên là hút nhiều nhất. Mỗi điếu thuốc chỉ cách nhau chừng 5 phút. Ngồi được chừng 30 phút, tiếp tục có hai nam sinh đến nhập vào nhóm này và rất nhanh chóng đưa điếu thuốc lên môi.

Cấm nhưng vẫn hút

Quyết định số 1315/QĐ-TTg về việc phê duyệt Kế hoạch thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá của Thủ tướng Chính phủ ngày 21-8-2009, nghiêm cấm hút thuốc lá từ 1-1-2010 tại lớp học, nhà trẻ… Tuy vậy, số lượng SV hút thuốc tại giảng đường vẫn còn tồn tại khá cao. Các trường đều có quy định cấm nhưng có lẽ biện pháp xử phạt chưa đủ mạnh để răn đe.

Tại các trường ĐH, CĐ, thường thì SV hút thuốc lá tập trung ở những căn-tin nằm ngay bên trong trường, nơi các trường cho tư nhân hoặc công ty đấu thầu, chưa chú ý nhiều đến việc hút thuốc của SV. Ngày 17-5, chúng tôi vào căn-tin trong trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM. Lúc này là thời điểm SV vừa ra khỏi tiết học. Hai SV vừa học xong đã tấp vào gọi một chai nước ngọt và rút ngay điếu thuốc đưa lên môi. Chân gác lên ghế, tai đeo dây phone nghe nhạc, SV rít thuốc cháy đỏ rực. Khoảng 10 phút sau, ba người bạn của hai SV này cũng ghé vào  và rút gói thuốc để sẵn trên bàn để nhập nhóm phì phèo. Đáng lưu ý là tại căn-tin không hề có cả biển cấm hút thuốc, dù phạm vi vẫn nằm trong khuôn viên trường.

Tại căn - tin của trường ĐH Bách khoa TP.HCM cũng không hề có biển cấm hút thuốc nào. Chúng tôi thấy rất nhiều đầu lọc thuốc lá vương vãi khắp nơi trên mặt đất. Khi rời khỏi căn-tin, đi ngang qua sân bóng của trường, một SV đang ngồi bên ngoài chuẩn bị nhập đội đá bóng cũng ngang nhiên phì phèo điếu thuốc và vứt tàn thuốc lá ngay trong sân cỏ.